स्वायत्त स्नायु: स्वायत्त स्नायुले छाति र पेटमा रहेको भित्रि अङ्गहरुको कार्यलाई समायोजन
गर्दछ। अचेत अवस्थामा ति अङ्गहरुको कार्यलाई नियन्त्रण गर्दछ। स्वायत्त स्नायु
अव्यवस्थित भएमा मन, मस्तिष्क वा शरीरमा असर देखिन्छ। स्वायत्त स्नायुलाई दुई
भागमा बिभाजन गरिएको छ :
सिम्पाथेटिक स्नायु: काम (गतिबिधि) गरिरहेको अवस्था, चिन्ता, रीस, तनाव, आदि महशुस गरेको
अवस्था। जुन अवस्थामा पल्सको गति र रक्तचाप बढ्छ साथै श्वासनलि खुकुलो हुन्छ,
रक्तनलि खुम्चिन्छ, आँखाको नानी ठुलो हुन्छ, आन्द्राको चाल घटछ।
पारासिम्पाथेटिक स्नायु:
बिश्रामको
अवस्था, चिन्ता, रीस, तनाव, आदि महशुस नगरेको अवस्था। जुन अवस्थामा पल्सको गति र
रक्तचाप घट्छ साथै श्वासनलि खुम्चिन्छ, रक्तनलि फुल्छ, आँखाको नानी सानो हुन्छ, आन्द्राको चाल बढ्छ ।
हड्डीको कार्यहरु:
- · शरीरलाई आड दिने
- · शारीरिक अङ्गहरुको सुरक्षा गर्ने
- · शरीरको चल्ने यन्त्रको रुपमा काम गर्ने
- · क्याल्सियम भण्डारण गर्ने
- · रक्तकोषको निर्माण गर्ने
श्वास प्रश्वास प्रणालि: बाहिरी वाताबरणमा भएको अक्सिजनयुक्त हावा शरीर भित्र लिने र शरीरभित्र भएको कार्बनडाईअक्साईड युक्त हावा बाहिर फाल्ने प्रणालिलाई श्वास प्रश्वास प्रणालि भनिन्छ।
खोकि र खकार: ब्याक्टेरिया तथा केहि फोहोर जस्ता असामान्य कुराहरु श्वासनलिमा पसेको अवस्थामा ति कुराहरु निकाल्ने बेला श्वासनलिबाट निस्किने आवाज नै खोकि हो भने सो अवस्थामा निस्कने फाेहोर खकार हो । लामो अवधिसम्म खोकि लाग्नु र खोकिमा रगत देखिनु असामान्य अवस्था हो।
रक्त सञ्चार प्रणालि: रगतको माध्यमबाट अक्सिजन, पोषक तत्व जस्ता कुराहरु शरीरको विभिन्न भागमा लैजाने र शरीरको विभिन्न भागबाट काम नलाग्ने तत्व मुटु तथा फोक्सोमा फर्काउने प्रणालि लाई रक्त सञ्चार प्रणालि भनिन्छ।
रक्तनलि:
- धमनि: मुटुबाट अक्सिजनयुक्त (शुद्ध) रगत शरीरको विभिन्न भागमा लिएर जाने रक्तनलि हो।तर पल्मोनरि धमनिले अशुद्ध रगत मुटुबाट फोक्सोमा लैजान्छ।
- शिरा: शरीरको विभिन्न भागबाट अशुद्ध रगत मुटु तथा फोक्सोमा फर्काउने रक्तनलि हो। तर पल्मोनरि शिराले शुद्ध रगत फोक्सोबाट मुटुमा लैजान्छ।
- केपिलरि ब्लड भेसल: धमनिबाट शिरामा रगत परिवर्तन हुने भाग (रक्तनलि ) हो।
0 Comments